Koop geannuleerd. Aanbetaling retour klant?

Verkopers vragen na het sluiten van de koopovereenkomst regelmatig ook een aanbetaling. De gedachte daarachter is dat de koper zijn verplichtingen nakomt, het restant betaalt en de gekochte auto afneemt. Mag de koper zonder geldige reden de koop annuleren? En moet de verkoper de aanbetaling dan terugbetalen? Daarover moest de kantonrechter te Amsterdam oordelen.1

Na de proefrit met een Mini heeft de koper bij het autobedrijf een aanbetaling gedaan van € 1000,00. Diezelfde middag appt hij de verkoper dat hij het kort gezegd ‘toch niet gaat doen’. Hij vindt dat er geen koopovereenkomst is gesloten en wil zijn aanbetaling terug. De verkoper heeft in zijn ogen het recht niet om het geld te behouden en stapt naar de rechter, want de verkoper houdt het geld onder zich.

De eerste vraag is of er een koopovereenkomst tot stand is gekomen. Dat is volgens de kantonrechter het geval. De overeenkomst is helaas niet schriftelijk vastgelegd. Partijen hebben wel verklaard dat zij een koopprijs van € 6500,00 hebben afgesproken en dat de afleverdatum op een later moment bepaald zou worden. Vervolgens is de € 1000,00 aanbetaald. Daaruit volgt volgens de kantonrechter dat er een deal is gesloten.

Het appje van de koper lijkt op een buitengerechtelijke ontbinding. Maar om buitengerechtelijk de koopovereenkomst te ontbinden, moet eerst sprake zijn van een toerekenbare tekortkoming aan de zijde van de verkoper. Dat is niet het geval, dus de verplichtingen die volgen uit de koopovereenkomst moeten in beginsel worden nagekomen.

Ambtshalve onderzoekt de kantonrechter of het gaat om een overeenkomst op afstand of een overeenkomst die buiten de verkoopruimte werd gesloten. Dan zijn er wettelijke informatieplichten van toepassing en bovendien kan de koper dan mogelijk gebruik maken van zijn herroepingsrecht. Maar zo’n overeenkomst is het niet. De koopovereenkomst is ter plekke en face to face gesloten.

Partijen berusten erin dat de koper de Mini niet meer zal afnemen en de Mini is ondertussen al aan een andere klant verkocht. Maar moet de € 1000,00 terug naar de annulerende koper? De verkoper beroept zich op zijn algemene voorwaarden waaruit volgt dat in zo’n geval de koper 25% van de aanbetaling verschuldigd is. Bovendien heeft hij € 750,00 aan kosten moeten maken. Maar de verkoper heeft geen algemene voorwaarden ter hand gesteld en niet overgelegd in de procedure.

De kantonrechter oordeelt dat partijen als gevolg daarvan geen afspraken hebben gemaakt wat er dan in zo’n geval moet gebeuren. De koper had niet mogen annuleren. Daar is geen grond voor. Anderzijds stemt de verkoper in met de annulering. Uit de eisen van redelijkheid en billijkheid volgt dat de koper gehouden is een vergoeding te betalen voor de door de verkoper gemaakte (administratieve) kosten.

Het ontbreekt volgens de kantonrechter aan een deugdelijke onderbouwing daarvan, zodat de kanonrechter die kosten naar redelijkheid schat op 25% van de aanbetaling: € 250,00. De verkoper moet de koper € 750,00 terugbetalen. De buitengerechtelijke incassokosten die de koper vordert worden niet toegewezen, omdat hij niet heeft toegelicht waar die uit bestaan. Nu beide partijen een beetje gelijk krijgen dragen zij ieder hun eigen proceskosten.

Wat kunt u doen? Het is verstandig om algemene voorwaarden van toepassing te verklaren op de koopovereenkomst. Die moet u ter hand stellen. In die voorwaarden kunt u een contractuele regeling opnemen als de koper van de koop af wil. Een vergoeding van 10 tot 15% van de koopsom is gebruikelijk, maar de rechter kan die verlagen als de vergoeding hoog uitvalt. Ook verhoging is mogelijk als uw schade hoger uitvalt.

In deze casus verlangde de verkoper geen nakoming. Maar voordat de u verkochte auto aan een ander verkoopt is het belangrijk om de koopovereenkomst te ontbinden. Doet u dat niet en de koper wil de auto uiteindelijk toch afnemen dan heeft de verkoper ineens een probleem. Hij kan niet meer leveren en is mogelijk schadeplichtig.

Stel de koper eerst schriftelijk in gebreke en geef hem een redelijke termijn om de resterende koopsom te betalen en de auto af te nemen. Bij uitblijven daarvan kunt u de koopovereenkomst ontbinden, waarna u de auto gerust aan een andere partij kunt verkopen en leveren.

Het bericht Koop geannuleerd. Aanbetaling retour klant? verscheen eerst op Aftersales Magazine.